Schrijver Arnon Grunberg keert na jaren terug naar Oekraïne om te zien wat de oorlog met Rusland heeft veranderd.
“Ik heb maar één been, daarom mag ik naar Polen,” zegt Ihor, en hij slaat met zijn linkerhand op zijn linkerbeen.
Als we de grensovergang bij het Oekraïense Krakovets bereiken is de rij voor personenauto’s vele malen korter dan de rij voor vrachtwagens. “Soms sta je hier uren,” zegt Ihor. Hij stapt uit, loopt om de auto heen en begint gretig te roken. Hij kent het ritueel. Zo’n zes tot acht keer per maand reist hij naar Krakow om mensen zoals ik op te halen. Mensen die zich door oorlog niet volledig laten afschrikken of er zelfs op afkomen als de vlindervanger op een zeldzame vlinder.
Ik ben ook teruggekeerd vanwege de geschiedenis. In het stadje Brody, zo’n honderd kilometer ten oosten van Lviv, werd in 1894 de ook door mij geliefde schrijver Joseph Roth geboren. In 2009 kwam ik in Brody langs een volledig verwaarloosde Joodse begraafplaats waar wat geiten en lammeren naast de graven graasden. Daar, besloot ik, wil ik worden begraven. En dat wil ik nog steeds.
Vroeg in de ochtend gaat het luchtalarm, ik stond net op het punt te gaan douchen. Een wat mechanische stem schalt door mijn hotelkamer en zegt in het Engels en het Oekraïens dat we ons naar de schuilkelder moeten begeven. Ik trek haastig iets aan, ga naar beneden en vraag aan de receptioniste waar de schuilkelder is. Zelf lijkt ze niet van plan erheen te gaan, maar misschien hanteert ze het heldhaftige adagium: gasten eerst, personeel later.
Zakhar droomde er ooit van in het buitenland te werken, met een Oekraïens paspoort is dat niet makkelijk. De oorlog heeft voor een deel van de bevolking – de vrouwen, de kinderen, de bejaarden, de gehandicapte mannen – het reizen makkelijker gemaakt. De zogenoemde weerbare mannen zijn meer dan ooit gevangenen in eigen land.
Na de Polen de nazi’s. “Die waren eigenlijk beschaafd, vertelde mijn grootmoeder,” zegt Oleh. “Het waren natuurlijk nazi’s, maar ze hielden zich aan hun woord. Bijvoorbeeld in het dorp waar mijn grootmoeder woonde was een belangrijk onderdeel van de legerauto kwijt. De nazi’s namen honderd gijzelaars en zeiden: als dat onderdeel er niet voor vijf uur is schieten we iedere tweede gijzelaar dood. Het onderdeel kwam boven water en ze hebben niemand doodgeschoten. Zo waren de nazi’s.
De afstand tussen mij en mijn toekomstig graf groeit weer, maar in Odessa ben ik dichter bij Isaak Babel. Niemand heeft beter over oorlog geschreven dan hij, zijn verhalencollectieuit 1920 over de Pools-Russische oorlog wijst mij nog altijd de weg. “De geur van gedode paarden en gisteren vergoten bloed druppelt de avondlijke koelte in,” noteerde hij.
Vlad zit op het terras en rookt met ietwat trillende handen. Hij is midden veertig, lang was hij journalist, maar een paar jaar geleden begon hij een winkel voor huisdieren. “Vooral voedsel voor huisdieren,” zegt Vlad. “De winkel liep goed, maar toen kwam de oorlog. De mensen verlieten Odessa met hun huisdieren omdat ze dachten dat we onder de voet zouden worden gelopen.”“Dat het oorlog zou worden had ik verwacht,” zegt Vlad, “maar niet zo’n oorlog. Niet de grote oorlog.
Nederland Laatste Nieuws, Nederland Headlines
Similar News:Je kunt ook nieuwsberichten lezen die vergelijkbaar zijn met deze die we uit andere nieuwsbronnen hebben verzameld.
Rutte hamert bij VN op eensgezindheid tegen Rusland: 'Kies voor goede kant'Het grootste gedeelte van zijn VN-toespraak ging over de oorlog in Oekraïne.
Lees verder »
Inspiratie nodig? Paddenstoelen-bruschetta van Jigal Krant | Het ParoolIn een stad van ontelbare keukens nemen vier kookschrijvers ons om beurten mee naar die van hen. Deze week maakt Jigal Krant een paddenstoelenbruschetta
Lees verder »
Fracking door energiecrisis niet meer verboden in Verenigd KoninkrijkDe Britse energievoorziening versterken is een 'absolute prioriteit', zei de minister van Economische Zaken en Energie Jacob Rees-Mogg.
Lees verder »